Przewodnik dla początkujących wspinaczy – Przyrządy : jak to się je?

Rekomenduję serwis wspinaczkowy – http://www.wpinka.pl/ , który zawiera wiele ciekawych informacji, a wśród nich poniżej przedstawiony przewodnik.

portal wpinka_550 New

Jeśli dopiero zaczynasz przygodę ze wspinaczką – ten krótki przewodnik powstał z myślą właśnie o Tobie! wpinka.pl dla poczatkujacych

Wstęp

Wspinaczka (wspinaczka sportowa, skałkowa) polega na wchodzeniu w górę po wszystkim, po czym się da. Najczęściej wspinamy się po ścianach skalnych, po dużych kamieniach albo, przy gorszej pogodzie, na tzw. ściankach czyli sztucznych obiektach wspinaczkowych.

Przyrządy : jak to się je?

Ważnym elementem sprzętu wspinaczkowego są przyrządy asekuracyjne. Właściwie należałoby je określić jako przyrządy asekuracyjno-zjazdowe, ponieważ praktycznie wszystkie modele mogą służyć zarówno do asekuracji partnera, jak i do samodzielnego zjazdu na linie.

Na rynku dostępnych jest wiele różnych typów przyrządów asekuracyjnych. Dzięki tarciu pomiędzy tymi przyrządami a liną asekuracyjną lub zakleszczeniu liny w przyrządzie można bez większego wysiłku powstrzymać upadek wspinacza lub samodzielnie zjechać na linie. Dokonując wyboru przyrządu należy się kierować zakresem jego zastosowań a nie tylko wyłącznie ceną i tym, czy nam się podoba czy nie. Niektóre przyrządy współdziałają tylko z linami o ściśle określonych średnicach. Żaden przyrząd asekuracyjny nie zapewni wspinaczowi bezpieczeństwa “sam z siebie”. Dopiero po odpowiednim połączeniu go z liną i karabinkiem powstaje skutecznie działający system asekuracyjny. W poniższym opracowaniu postaramy się omówić najważniejsze typy przyrządów. Nie sposób omówić wszystkich dostępnych na rynku przyrządów z uwagi ich mnogość.

Półwyblinka na karabinku (hamulec HMS) – metoda bardzo prosta i skuteczna zarówno podczas asekuracji jak i zjazdu. Najczęściej stosuje się ją podczas wspinaczki zespołowej do asekuracji drugiego na linie (w wypadku liny pojedynczej). Do hamulca HMS powinno się używać dużych karabinków zakręcanych w kształcie gruszki oznaczonych symbolem H. Bardzo poważną wadą tego węzła jest fakt, że powoduje on bardzo mocne skręcanie liny. Oprócz tego podczas asekuracji prowadzącego przy pomocy hamulca HMS (sposób popularny w krajach niemieckojęzycznych) może się pojawić problem z wyhamowaniem poważniejszego odpadnięcia z uwagi na bardzo szybkie przesuwanie się liny w karabinku.

20przyrzady_001.jpg
Półwyblinka na karabinku HMS

Ósemki

Niegdyś powszechnie używane obecnie nie są już tak popularne (przynajmniej w Polsce). Jedyną ich zaletą jest łatwe i szybkie podawanie liny oraz płynny zjazd na linie (do tego celu zostały pierwotnie skonstruowane), jednakże te pozorne zalety są przyczyną kilku istotnych wad. W dobie coraz cieńszych i śliskich lin generują one bardzo małe siły tarcia i w rękach osoby niedoświadczonej mogą stanowić zagrożenie dla odpadającego wspinacza. Drugą istotną wadą ósemek jest fakt, iż bardzo skręcają linę, a co za tym idzie, zmniejszają jej żywotność. Poza tym są stosunkowo ciężkie. Warto więc rozważyć zakup innego przyrządu.

przyrzady_002 przyrzady_003 przyrzady_004

Płytka Stichta

Może być stosowana praktycznie z każdym rodzajem lin i dobrze funkcjonuje nawet ze sztywnymi linami statycznymi. Prawdopo­dobnie dzięki temu oraz niewygó­rowanej cenie należy do najpo­pularniejszych przyrządów na większości ścian wspinaczkowych (w Polsce). Poza tym płytka Stichta jest bardzo odporna na uszkodzenia i zużywa się bardzo powoli. Dla niektórych (zazwyczaj mniej wprawnych w asekuracji) wspinaczy irytującym elementem jest linka (repik), która podczas asekuracji utrzymuje przyrząd w odpowiedniej pozycji oraz zapobiega prze­sunięciu się płytki poza zasięg rąk i jej przypadkowemu zgubieniu. Większość modeli posiada sprężynę amortyzującą uderzenie płytki w karabinek oraz zapobiegającą zakleszczeniu się liny. W niektórych modelach otwory do wpięcia liny różnią się wiel­kością – w wypadku liny pojedynczej w zależności od pożądanej siły hamowania przekłada się ją przez mniejszy lub większy otwór. Płytka Stichta gorzej sprawdza się na linach mokrych i zalodzonych (problemy z wpięciem liny), jest też lepszym przy­rządem asekuracyjnym niż zjazdowym.

20przyrzady_005.jpg 20przyrzady_006.jpg
Płytki Stichta

Kubki

Podobnie jak płytka Stichta mogą być stosowane praktycznie z każdym rodzajem lin. Funkcję repika z płytki Stichta spełnia cięgło z linki stalowej w kształcie charakterystycznego ucha, które wpina się do karabinka zakręcanego. Niektóre modele kubków są z jednej strony węższe a z drugiej strony grubsze. W zależności od ustawienia generują one mniejsze lub większe siły hamowania. Wadą tego typu przyrządów jest tendencja do zacinania się w nich liny, zwłaszcza jeśli jest ona mokra lub zalodzona.

20przyrzady_007.jpg 20przyrzady_008.jpg
Kubki

Reverso i pokazane obok niego przyrządy stanowią jakby rozwinięcie i kolejny etap w rozwoju kubków asekuracyjnych. Współpracują one zarówno z linami pojedynczymi jak i połówkowymi oraz bliźniaczymi. Podczas asekuracji dolnej funkcjonują na takich samych zasadach jak kubki, natomiast podczas asekuracji górnej integrują zalety płytki przewodnickiej – w tym wypadku ich podstawową zaletą jest możliwość asekurowania z góry jednocześnie dwóch osób (przy pomocy liny połówkowej) oraz rozdzielania (nie plątania) dwóch żył liny połówkowej lub bliźniaczej. W dodatku istnieje możliwość wykorzystania tych przyrządów do podchodzenia po linie zamiast przyrządów oraz węzłów samozaciskowych. Najbardziej zaawansowaną konstrukcją jest ATC Guide, posiadający dodatkowe uszko pomocne w odblokowaniu przyrządu w razie jego obciążenia podczas asekuracji z góry. Oprócz tego jest on najbardziej masywny, a jego kształt pozwala bardzo płynnie wydawać i wybierać linę podczas asekuracji. Bardzo istotny jest również fakt, że przy intensywnym użytkowaniu nie “wyciera się” tak jak Reverso, w którym krawędź po której przesuwa się lina idąca do partnera po pewnym czasie zaczyna przypominać ostrze noża.

20przyrzady_009.jpg
20przyrzady_010.jpg
20przyrzady_011.jpg
Reverso
(Petzl)
Reversino
(Petzl)
Piu
(Cassin)

Przyrządy samoblokujące

To przykłady przyrządów samoblokujących, które wielu wspinaczy nazywa automatycznymi. W razie odpadnięcia (gwałtownego szarpnięcia) blokują się one automatycznie zakleszczając linę – w pewnym stopniu przypomina to działanie pasów bezpieczeństwa w samochodach. W rzeczywistości jednak przyrządy te należałoby nazwać przyrządami półautomatycznymi, ponieważ wbrew obiegowej i błędnej opinii, istnieją sytuacje, w których te przyrządy (zwłaszcza Gri-gri) mogą nie zablokować liny asekuracyjnej (łagodne zawiśnięcie na linie osoby lekkiej, np. dziecka). W związku z tym trzymanie liny hamującej jest obowiązkowe. Istotnym ograniczeniem jest możliwość stosowania tego typu przyrządów wyłącznie do lin pojedynczych o określonej średnicy. Jednakże przyrządy te mają więcej wad. Zjazd z ich użyciem wymaga pewnej wprawy, a w dodatku są one stosunkowo ciężkie i drogie. Do najpoważniejszych wad należy jednak ich bardzo mała dynamika, a co za tym idzie bardzo duże siły hamowania. Na drogach sportowych wyposażonych w mocne punkty asekuracyjne (np. ringi, spity) może to być zaletą, natomiast podczas wspinaczki na własnej asekuracji oraz w górach używanie przyrządów samoblokujących zdecydowanie nie jest zalecane.

20przyrzady_013.jpg
20przyrzady_014.jpg
Gri-gri
(Petzl)
Cinch
(Trango)
20przyrzady_015.jpg
20przyrzady_016.jpg
Sum
(Faders)
Eddy
(Edelrid)

Wybór przyrządu

Wybierając przyrząd asekuracyjno-zjazdowy spróbuj odpowiedzieć na następujące pytania:

  • Jakiej liny będziesz używał: pojedynczej czy podwójnej, ewentualnie bliźniaczej? Niektóre przyrządy, zwłaszcza półautomatyczne, mogą współpracować wyłącznie z linami pojedynczymi.
  • Jaką średnicę ma Twoja lina? Czy wybrany przyrząd został zaprojektowany dla lin o takiej właśnie średnicy?
  • Czy planujesz się wspinać tylko na wędkę? Jeśli tak, to jeden z przyrządów półautomatycznych będzie dobrym wyborem. Oczywiście każdy inny przyrząd również się sprawdzi.
  • Czy planujesz wspinać się z dolną asekuracją w skałkach? Jeśli tak, to raczej zrezygnuj z przyrządów półautomatycznych i wybierz jeden z modeli kubków lub ich modyfikacji (Reverso, Piu, ATC Guide).
  • Czy zamierzasz wspinać się z dolną asekuracją na własnej asekuracji, w górach, z linami w układzie dwutorowym, w zespole trzyosobowym itp.? Jeśli tak to rozważ zakup ATC Guide, Reverso lub Piu.
  • Czy z przyrządu mają korzystać również osoby początkujące? W tym wypadku najlepszy będzie przyrząd możliwie najprostszy jak kubek lub płytka Stichta.
  • Czy z przyrządu będą korzystać osoby istotnie różniące się wagą (różnica wagi 20 kg i więcej)? Jeśli tak to do asekuracji w skałkach i na sztucznej ścianie warto rozważyć zakup jednego z przyrządów półautomatycznych dla osoby lżejszej.

Zasady bezpiecznego korzystania z przyrządów asekuracyjno-zjazdowych

  • Zapoznaj się z zasadami obsługi przyrządu i zawsze przestrzegaj zaleceń producenta.
  • Przyrząd wpinaj zawsze przy pomocy karabinka zakręcanego do łącznika uprzęży, nie inaczej.
  • Jeśli osoba asekurująca jest związana liną, to karabinek od przyrządu musi być również przepięty przez oczko utworzone przez linę w uprzęży.
  • Karabinek musi być zakręcony, a zakrętka powinna znajdować się po przeciwnej stronie w stosunku do ręki hamującej. Jest szczególnie ważne przy stosowaniu półwyblinki.
  • Bez względu na rodzaj przyrządu nigdy nie wolno puszczać liny hamującej. Dotyczy to również przyrządów typu Grigri!
  • Ręka hamująca nigdy nie powinna znajdować się od strony ściany, lecz od strony ekspozycji.
  • Kciuk w ręce hamującej powinien również obejmować (ryglować) linę.
  • Podczas obsługi przyrządu (podawanie i wybieranie liny) lina hamująca powinna zawsze znajdować się w takiej pozycji, aby przyrząd był zablokowany.
  • Podczas opuszczania partnera na linie obie ręce powinny trzymać linę hamującą pod przyrządem. Wyjątkiem są tutaj przyrządy półautomatyczne, w których jedna ręka obsługuje rączkę hamulca.

Autor : Redaktor: mik6e

** Źródło :  – http://www.wpinka.pl/

** Previous story  : – Beginner’s Guide to Climbing.

goryonline.com

** zapraszam na relacje z wypraw polskich himalaistów.

AddThis Feed Button

zapraszam do subskrypcji mego bloga

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: